آژیر قرمز آب ایران به صدا در آمد

به گزارش باغ من به نقل از خبر آنلاین، آب در ایران دیگر یک هشدار نیست، واقعیت جلوی چشم ماست. دشت ها ترک خورده، چشمه ها و دریاچه ها خشک شده و سفره های زیرزمینی بی وقفه خالی می شوند. به نظرم بیشترین سهم این بحران، نه تغییرات اقلیمی، بلکه سیاستهای ناپایدار کشاورزی، سدسازی بی رویه و مصرف بی رویه آب است. جمعیت رو به رشد، شهرنشینی و سبک زندگی مصرف گرایانه فشار را بیشتر کرده. اگر الگوی مصرف اصلاح نشود و مردم در مدیریت آب نقش نداشته باشند، بحران نه فقط کمبود آب بلکه تهدیدی جدی برای زیست و زندگی در شهرها و حتی کل کشور خواهد بود.
در همین رابطه محمد ارشدی، عضو شورای راهبردی اندیشکده تدبیر آب ایران، بحران آب در کشور را نتیجه روند طولانی تصمیمات و سیاستهای انسانی می داند و نه یک اتفاق ناگهانی.
بگفته او، دشت ها شکاف خورده، چشمه ها و دریاچه ها خشک شده و منابع حیاتی کشور در معرض فرسایش و نابودی هستند. تمدن ایرانی که هزاران سال با اقلیم خشک و شکننده سازگار بوده، حال در شرایطی قرار گرفته که طبیعت توان دفاع از آنرا ندارد.
ارشدی تاکید می کند که سهم خطاهای انسانی در بحران فعلی بسیار بالاتر از تغییرات اقلیمی جهانی است و بالاتر از ۸۰ درصد مشکلات ناشی از سیاستگذاری ها و رفتارهای ناهماهنگ با ظرفیت طبیعی ایران است.
او اشاره می کند که ایران از دیر باز اقلیمی سخت و کم آب داشته و انسان ایرانی همیشه با احترام و مدیریت خردمندانه از منابع آب بهره برده است. ساخت قنات ها و روش های سنتی نشان دهنده درک عمیق ایرانیان از زندگی پایدار و استفاده بهینه از منابع بوده است. اما در دهه های اخیر، سیاستهای ناپایدار کشاورزی، سدسازی بی رویه و برداشت بی رویه از منابع زیرزمینی این تعادل تاریخی را برهم زده است. ارشدی تصریح کرد که پیشینه فرهنگی ایرانیان نسبت به خشکسالی نشان داده است که از دوران باستان نسبت به کمبود آب آگاه بوده اند.
او کشاورزی را عامل اصلی بحران آب معرفی می کند و توضیح می دهد که رشد جمعیت، شهرنشینی و تغییر سبک زندگی، مصرف آب را به شدت افزایش داده است. با ورود فناوری های نوین مانند چاه های عمیق بدون آمادگی نهادی و فرهنگی، بهره برداری از منابع آب شدت گرفته است. ملی شدن آب و تمرکز مدیریت در سطح دولت، بجای مدیریت جمعی و امانت داری مردمی، موجب افزایش مصرف بی رویه شده است. علاوه بر این، توسعه صنایع بزرگ و پرمصرف بجای صنایع اشتغال زا، بار مصرف آب و انرژی را افزایش داده و فشار بر بخش کشاورزی باقیمانده است.
ارشدی تاکید دارد که بحران آب فقط مسئله فنی یا اقلیمی نیست، بلکه نتیجه زنجیره ای از تصمیمات تاریخی در عرصه جمعیت، فناوری و توسعه اقتصادیست.
وی همین طور به مصرف آب تهران اشاره کرده و می گوید سالانه حدود ۱.۶۵ میلیارد مترمکعب آب مصرف می شود که بخش قابل توجهی برای فضای سبز، کولرهای آبی و هدررفت شبکه صرف می شود. طرح های انتقال آب مانند سد طالقان تنها بخش کمی از مشکل را حل می کنند. ارشدی در آخر تاکید می کند که تا آن زمان که الگوی مصرف اصلاح نشود و مشارکت شهروندان در مدیریت آب شکل نگیرد، هیچ طرح انتقالی قادر به حل بحران آب تهران نخواهد بود و مشکل اصلی، رفتار مصرفی مردم است نه حجم منابع.
مشروح این گفتگو را با تیتر« ۱۹ سد بزرگ کشور در آستانه مرگ کامل / حل بحران آب تهران به بن بست رسیده / ۸۰ درصد بحران آب نتیجه خطاهای انسانی است» بخوانید؛

منبع: