خداحافظی برنج با ارز ترجیحی بازار به تعادل می رسد؟

به گزارش باغ من به نقل از خبر آنلاین، برنج به عنوان یکی از کالاهای پرمصرف در سبد خانوارهای ایرانی، از زمان اختصاص ارز ترجیحی به کالاهای اساسی، در لیست اقلام مشمول قرار داشت و بنابراین دولت با نرخ گذاری در ستاد تنظیم بازار تلاش می کرد تا بازار آنرا برای مصرف کنندگان به صرفه نگه دارد
ایرنا نوشت: طبق آخرین آمار وزارت جهادکشاورزی، مصرف برنج در ایران سالانه حدود ۲.۷ میلیون تن برآورد می شود که از این میزان امسال حدود ۱.۸ میلیون تن از شالیزارهای کشور برداشت شد که به مدلول کسری حدود یک میلیون تن برنج در بازار کشور است که میبایست از راه واردات این شکاف برطرف شود.
حجم بالای واردات برنج به کشور و اختلاف قیمت ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی با نرخ مرکز مبادله شامل ارز تجاری و تالار دوم و حتی بازار ارز، حاشیه سود واردات برنج را برای واسطه ها جذاب و با این حال نظارت بر بازار برای رعایت نرخ های اعلامی ستاد تنظیم بازار را سخت کرده بود به صورتی که حتی در جلسات علنی مجلس و ستاد تنظیم بازار از این که برنج با قیمت مصوب به دست مصرف کننده غائی نمی رسد، مورد انتقاد مسؤلان بود.
طبق برآوردهای دولت با ارز ۲۸ هزارو ۵۰۰ تومان بود، میبایست هر کیلوگرم برنج وارداتی هندی ۴۹ هزار و ۸۰۰ تومان و برنج پاکستانی ۶۶ هزار و ۳۰۰ تومان عرضه می شد اما این نرخ ها فقط زمانی برای مصرف کننده در دسترس بود که دولت برای تنظیم بازار، برنج وارد شده توسط شرکت بازرگانی دولتی را در فروشگاههای زنجیره ای عرضه می کرد و در بازار خرده فروشی برنج هندی حداقل بین ۵۵ تا ۸۶ هزارتومان و برنج پاکستانی بین ۹۰ هزار تا ۱۲۰ هزارتومان فروخته می شد و در عمل یارانه تخصیصی دولت در چارچوب ارز ترجیحی به هدف نمی رسید.
بر این اساس از شروع آذرماه برنج از لیست کالاهای مشمول ارز ترجیحی خارج شد تا واردکنندگان ارز مورد نیاز خویش را از تالار دوم مرکز مبادله از صادرکنندگان دریافت نمایند نه از دولت. حال پرسش مصرف کنندگان اینست که بازار برنج بعد از این تغییر بنیادین به کدام سو می رود و واردکنندگان نیز می گویند که وقتی دولت ارز اختصاص می داد، هرچند پرداخت ها با تاخیر انجام می شد، اطمینان وجود داشت که بالاخره تسویه حساب صورت می گیرد اما حال واردکننده خود ارز واردات را آن هم به قیمت روز در مرکز مبادله تهیه نماید.
در این بین بررسی های میدانی ایرنا نشان میدهد که در یک هفته اخیر، قیمت برنج وارداتی در بازار رشد تصاعدی یافته است که فروشندگان علت آنرا حذف ارز ترجیحی برنج اعلام می کنند.
یارانه دولت به مصرف کنندگان منتقل شد
غلامرضا نوری قزلجه وزیر جهاد کشاورزی درباره ی علت تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی واردات برنج و افزایش قیمت آن در بازار می گوید: طبیعی است که با این تصمیم قیمت آن در بازار افزایش داشته باشد اما براساس گفته ی وزیر کار اختلاف حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت برنج در کالا برگ الکترونیک جبران خواهد شد که این کار برای سه دهک اول انجام شده و برای سایر دهک ها هم در ایام آینده صورت خواهد گرفت.
در این جهت ذکر این نکته خالی از لطف نیست که در دوره پنجم کالا برگ الکترونیک که از ۱۵ آذرماه برای سه دهک اول اختصاص یافت، میزان اعتبار هر نفر از ۵۰۰ هزار تومان به ۶۲۰ هزار تومان افزایش داشت.
نوری قزلجه اعتقاد دارد این حذف، به مدلول اصلاح ساختار در حوزه برنج است به این معنا که یارانه این کالا از شروع زنجیره به انتهای آن انتقال یافت و به جای واردکنندگان از این پس به مصرف کنندگان داده می شود.
تغییر ارز برنج به سود مصرف کنندگان و واردکنندگان نیست
مسیح کشاورز دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران درباره ی تاثیر حذف ارز ترجیحی در بازار اعتقاد دارد که وقتی ارز کالایی از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به نرخ تالار دوم می رود یعنی این که قیمت آن کالا حداقل به میزان سه برابر بیشتر می شود که نه تنها به سود مصرف کنندگان بلکه به سود واردکنندگان نیست برای اینکه آنها هم باید سرمایه بیشتری برای واردات در اختیار داشته باشند.
وی با اشاره به اینکه اختصاص ارز به کالاهای اساسی چهار ماه زمان می برد، گفت: با عنایت به زمان بر بودن اختصاص ها، امکان دارد واردکنندگان در تالار دوم با نرخ های متفاوتی در زمان های مختلف روبرو باشند و نرخ برنج در بازار شناور شود.
کشاورز اظهار داشت: به دولت پیشنهاد دادیم که برای شروع این شیوه جدید حدود ۳۵۰ هزار تن برنج زودتر از اختصاص ارز وارد کشور شود تا کمبودی در بازار رخ ندهد.
دولت بدهی گذشته واردکنندگان برنج را بپردازد
دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران با اشاره به این که واردکنندگان بابت واردات برنج از بهمن ماه سال قبل تابحال یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار از دولت طلب دارند که میبایست پرداخت گردد، افزود: دولت انتظار دارد با توجه به این حجم بدهی واردکنندگان بازهم برنج وارد کنند که این امر امکانپذیر نیست.
وی با اشاره به اینکه تامین کنندگان خارجی تا وقتی که بدهی های قبلی پرداخت نشود، حاضر به ارسال محموله جدید نیستند، اضافه کرد: ادامه این روند روابط تجاری ایران با تامین کنندگان خارجی را تضعیف می کند.
کشاورز با اشاره به اینکه ابتدای امسال تابحال ۸۵۰ هزارتن برنج وارد کشور شده است، تصریح کرد: وزارت جهادکشاورزی تمرکز خویش را بر تامین نهاده های دامی قرار داده است که سبب شده ارز این بخش ۱۰۰ درصد اختصاص یابد و سایر بخش ها بهره مندی کمتری از اختصاص ها داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: از شهریور ماه قرار شد حتی برنجی که توسط بخش خصوصی وارد کشور می شود، به شرکت بازرگانی دولتی ایران تحویل و از آن طریق به بازار توزیع شود اما از همان زمان تابحال برنجی به بازار تزریق نشده یا تزریق خیلی کم بوده است.

منبع: باغ من