پرورش تیلاپیا اکوسیستم را تخریب می کند مخالفت قاطع محیط زیست اصفهان

مریم امیدی در گفتگو با گزارشگر مهر با اشاره به این که بالاتر از ۱۵ سال است مبحث پرورش ماهی تیلاپیا در ایران مطرح شده و سازمان شیلات به شدت بر آن اصرار دارد، اظهار داشت: سازمان حفاظت محیط زیست به علل مختلف اکولوژیکی، اقتصادی و بهداشتی با آن مخالف است.
به گفته وی، تصور خیلی از افراد بر اساس بی ارتباط بودن این مورد با مسایل محیط زیستی، ناشی از درک ناکافی از خطر گونه های مهاجم است.

تهدید اکولوژیکی و تخریب تنوع زیستی

کارشناس حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست اصفهان تصریح کرد: ماهی تیلاپیا خصوصاً گونه های نیل و زیلی، به سبب سرعت تکثیر و رشد بسیار بالا، مقاومت فوق العاده در مقابل آلودگی، کمبود اکسیژن و شوری آب، رقیب غذایی قدرتمندی برای ماهیان بومی مانند شیربت و کپور می شود و عرصه را بر آنها تنگ می کند.
امیدی با اشاره به اینکه ماهی تیلاپیا با تغذیه از گیاهان آبزی، ساختار زنجیره غذایی را تغییر می دهد و زیستگاه های طبیعی را تخریب می کند، اضافه کرد: نمونه بارز آن تالاب شادگان در خوزستان است که جمعیت این ماهی در آن به شدت بالا رفته و تعادل اکوسیستم را بر هم زده است.
وی همینطور به انتقال انگل ها، قارچ ها و میکروب های جدید به آبزیان بومی توسط تیلاپیا اشاره نمود و اظهار داشت: این ماهی خود نسبت به این عوامل و آلودگی ها مقاوم است.
به گفته این کارشناس حیات وحش، خصوصیت زادآوری منحصربه فرد تیلاپیا که تخم های بارور را تا زمان تبدیل به بچه ماهی در دهان نگهداری می کند، سبب شده این ماهی نرخ بقای بسیار بالایی داشته باشد و منجر به افزایش انفجاری جمعیت آن در یک اکوسیستم آبی شود.

سود کوتاه مدت در مقابل هزینه های بلندمدت

امیدی همینطور به ابعاد اقتصادی پرورش ماهی تیلاپیا اشاره و تصریح کرد: هرچند تیلاپیا به سبب رشد سریع و هزینه پایین پرورش برای برخی جذاب است اما باید توجه داشت که سود کوتاه مدت آن با هزینه های طولانی مدت محیط زیستی قابل قیاس نیست.
وی تاکید کرد: ورود تیلاپیا به اکوسیستم های طبیعی، جمعیت ماهیان بومی را می کاهد، شیلات سنتی را مختل کرده و اشتغال جوامع محلی را تهدید می کند و این در شرایطی است که کنترل و حذف اینگونه بعد از ورود به یک زیست بوم آبی هم بسیار پرهزینه و دشوار است.

تجمع فلزات سنگین در تیلاپیا

کارشناس حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست اصفهان اشاره کرد: توانایی تیلاپیا برای بقا در آب های آلوده سبب تجمع فلزات سنگین مانند جیوه و آرسنیک در بدن این ماهی می شود و مصرف آن خطری جدی برای سلامت انسان به وجود می آورد.
امیدی با اشاره به اینکه کیفیت تغذیه ای گوشت این ماهی هم مورد تأیید وزارت بهداشت نیست، به اختلاف نظر شدید میان سازمان شیلات با محوریت تولید پروتئین و محیط زیست با تکیه بر حفظ تنوع زیستی اشاره نمود و اظهار داشت: اتحادیه جهانی صیانت از طبیعت (IUCN) تیلاپیا را در لیست گونه های مهاجم خطرناک قرار داده است.
وی افزود: سازمان محیط زیست هم بخشنامه های ممنوعیت صادر کرده اما در تعدادی استانها مانند یزد مجوزهای پایلوت داده شده است.
کارشناس حیات وحش اداره کل محیط زیست اصفهان ادعای پرورش تیلاپیا در سیستم های بسته را رد کرد و اظهار داشت: هیچ تضمینی برای وارد نشدن ماهی به اکوسیستم آبی طبیعت وجود ندارد، همانند آن چه در تالاب شادگان رخ داد.

مخالفت قاطع محیط زیست با پرورش تیلاپیا در شرق اصفهان

امیدی با اشاره به اینکه در اصفهان هم موارد پرورش غیرقانونی گزارش و با برخورد قضایی روبرو شده است، اضافه کرد: برخی در اصفهان اخیراً با تکیه بر اشتغال در شرق استان خواهان مجوز پرورش ماهی تیلاپیا هستند اما محیط زیست پاسخ منفی قاطع داده و آمادگی برای مناظره اعلام نموده است.
وی اشاره کرد: می توان بجای گونه های مهاجمی مانند تیلاپیا بر پرورش ماهیان بومی باارزش مانند خاویار ایران تمرکز شود اما پرورش گونه غیربومی تیلاپیا تهدیدی جدی برای اکوسیستم های آبی است.
این کارشناس حیات وحش تاکید کرد: صیانت از تنوع زیستی وظیفه عمومی است و معرفی و اصرار بر پرورش و تکثیر گونه هایی مانند تیلاپیا نه فقط سودآور نیست که خیانتی به کشور و نسل های آینده بحساب می آید.
به گزارش باغ من به نقل از مهر، ماهی تیلاپیا از خانواده سیکلیدها است که بطور معمول در آب های شیرین زندگی می کند و از گونه ماهی های گرم آبی است اما تعدادی از گونه های تیلاپیا به خوبی با زندگی در دریا و آب شور سازگار هستند. اصالت این ماهی به شرق آفریقا بر می گردد اما پرورش این ماهی در نیمه دوم قرن بیستم به آسیا، آمریکا و اروپا رسید. به طور خلاصه، وی همچنین به انتقال انگل ها، قارچ ها و میکروب های جدید به آبزیان بومی توسط تیلاپیا اشاره نمود و گفت: این ماهی خود نسبت به این عوامل و آلودگی ها مقاوم است. امیدی همچنین به ابعاد اقتصادی پرورش ماهی تیلاپیا اشاره و اشاره کرد: هرچند تیلاپیا به جهت رشد سریع و هزینه پایین پرورش برای برخی جذاب است اما باید توجه داشت که سود کوتاه مدت آن با هزینه های طولانی مدت محیط زیستی قابل مقایسه نیست. وی اشاره کرد: ورود تیلاپیا به اکوسیستم های طبیعی، جمعیت ماهیان بومی را می کاهد، شیلات سنتی را مختل کرده و اشتغال جوامع محلی را تهدید می کند و این در شرایطیست که کنترل و حذف این گونه پس از ورود به یک زیست بوم آبی هم بسیار پرهزینه و دشوار است.

منبع: