ماجرای تولید سالانه ۴۰ میلیون تن پسماند صنعتی چیست؟

به گزارش باغ من به نقل از مهر، حمیدرضا خادم بروجردی رئیس گروه توسعه نیروگاه های زیست توده، با تشریح چالش های جدی مدیریت پسماند در کشور، هشدار داد: نبود داده های معتبر و شفاف، چند متولی بودن و اقتصادی نبودن مدیریت اصولی پسماند، باعث ادامه رهاسازی و دفن غیراصولی حجم عظیم پسماندهای صنعتی شده است. وی در جواب سوالی درباره ی صحت آمار تعجب آور ۴۰ میلیون تن پسماند صنعتی، عنوان کرد: حقیقتش را بخواهید هیچگونه اطلاعات دقیق و تفکیک شده ای در این مساله منتشر نمی گردد. این در حقیقت شنیده هاست و آمارهای غیررسمی که از جاهای مختلف منتشر می شود. وی ادامه داد: اگر بخواهیم شفاف صحبت نماییم، دقیقاً نمی توانیم میزان دقیقش را عنوان نماییم، اما با عنایت به این که این اعداد بصورت رسمی از تریبون های مختلف، همچون مجلس، مطرح شده، می شود گفت چنین آماری وجود دارد؛ اگر کمتر نباشد، احتمالا بیشتر خواهد بود.

رهاسازی پسماند یعنی فقدان کامل مدیریت

خادم بروجردی با تاکید بر این که واژه «رهاسازی» از نظر محیط زیستی به معنای عدم مدیریت است، اشاره کرد: یعنی هیچگونه مدیریتی روی این پسماندها وجود ندارد و بدون هیچ نوع اقدام یا فرایندی وارد چرخه محیط زیست می شوند. به زبان ساده، یعنی اصلاً به مسئله توجهی نمی شود و فقط تلاش می نماییم از جلوی چشم مان دورش نماییم. به گفته ی ایشان، نظام هدفمند مدیریت پسماند و اقتصاد چرخشی در کشور دیده نشده که این امر می تواند ناشی از ضعف زیرساخت ها، نبود مشوق های اقتصادی یا ارزان بودن رهاسازی نسبت به مدیریت اصولی باشد.

قانون داریم، اما اجرا نمی شود

خادم بروجردی در بخش دیگری به قوانین حوزه پسماند اشاره نمود و اظهار داشت: ما قوانین خوبی داریم، اما قانون بدون زیرساخت در عمل اجرا نمی گردد. قوانین در خلأ کاربرد ندارند. وی موانع اصلی اجرای قوانین را «اقتصاد ناصحیح پسماند»، «نبود داده معتبر و شفاف» و «چند متولی بودن» مطرح کرد و اضافه کرد: تا وقتی دفن و رهاسازی از مدیریت اصولی ارزان تر باشد و هزینه واقعی آلودگی درنظر گرفته نشود، صنعت به مسیر ارزان تر می رود، حتی اگر قانون سخت گیرانه باشد. وی همین طور بر ضرورت وجود «فرماندهی واحد» در این عرصه تاکید کرد.

پیامدهای دفن غیراصولی، از آلودگی آب و خاک تا تهدید سلامت انسان

رئیس گروه توسعه نیروگاه های زیست توده در تشریح نتایج دفن غیراصولی پسماند، ضمن اشاره به سلسله مراتب مدیریت پسماند (کاهش تولید، استفاده مجدد، بازیافت، تبدیل به انرژی و در نهایت دفن با حداقل خطر)، هشدار داد: پسماندها ممکنست حاوی فلزات سنگین یا مواد سرطان زا باشند و دفن غیراصولی سبب آلودگی خاک و آب های زیرزمینی می شود. وی توضیح داد: حتی پسماندهای خشک با نفوذ آب باران شسته می شوند و مواد مضرشان وارد محیط و در نهایت زنجیره غذایی انسان می شود. به گفته ی ایشان، این روند منجر به افزایش بیماریها، تحمیل هزینه های درمانی، فشار اقتصادی و نارضایتی اجتماعی می شود.

تفکیک از مبدأ؛ کلیدی برای رونق اقتصاد چرخشی

خادم بروجردی در برنامه رادیو گفت و گو ضمن اشاره به نقش مؤثر تفکیک زباله از مبدأ، اشاره کرد: تفکیک از مبدأ کمک مستقیم به اقتصاد چرخشی پسماند می کند. هر چقدر پسماند قابل استفاده تمیزتر باشد، ارزش اقتصادی بیشتری دارد. وی مثال زد که کاغذ تفکیک شده و تمیز می تواند باردیگر استفاده یا بازیافت شود، اما وقتی با زباله تر مخلوط می شود، در عمل ارزشش را از دست می دهد. این کارشناس همین طور بر ضرورت آماده بودن زیرساخت ها توسط مسئولان و افزایش آگاهی زیست محیطی شهروندان برای موفقیت در این امر تاکید کرد. بطور خلاصه، خادم بروجردی با تکیه بر اینکه واژه رهاسازی از نظر محیط زیستی به مفهوم عدم مدیریت است، اشاره کرد: یعنی هیچ نوع مدیریتی روی این پسماندها وجود ندارد و بدون هیچگونه اقدام یا فرایندی وارد چرخه محیط زیست می شوند. به زبان ساده، یعنی اصلاً به مسئله توجهی نمی شود و فقط تلاش می نماییم از جلوی چشم مان دورش نماییم. رییس گروه توسعه نیروگاه های زیست توده در تشریح نتایج دفن غیراصولی پسماند، ضمن اشاره به سلسله مراتب مدیریت پسماند (کاهش تولید، استفاده مجدد، بازیافت، تبدیل به انرژی و در نهایت دفن با حداقل خطر)، هشدار داد: پسماندها ممکنست حاوی فلزات سنگین یا مواد سرطان زا باشند و دفن غیراصولی سبب آلودگی خاک و آب های زیرزمینی می شود.