نگاهی جامع برای مهار بی آبی (بخش دوم)
به گزارش باغ من، بدون افزایش تعرفه منطقی، متاسفانه اغلب کشاورزان به سادگی آب را هدر داده و زمین ها را غرقاب می کنند که این امر علاوه بر هدررفت منابع ارزشمند، می تواند به کاهش کیفیت خاک و تولید منجر شود. همچنین، باید توجه داشت که بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی آب بر صادر می شوند و این مورد اهمیت مدیریت مصرف آب را دوچندان می کند.
تعیین قیمت آب کشاورزی یک فرآیند پیچیده و تابع چندین متغیر کلیدی است که در تنظیم تعرفه باید به دقت مورد توجه قرار گیرد تا علاوه بر حفظ عدالت اجتماعی، مصرف بهینه منابع آبی هم تضمین شود.
۱.
بهای انتقال آب:
آب کشاورزی اغلب از منابع دوردست تأمین می شود که هزینه های قابل توجهی در انتقال، پمپاژ و توزیع آن صرف می گردد. بنابراین تعرفه آب باید بخشی از این هزینه ها را پوشش دهد تا بهره برداری پایدار از زیرساخت ها و منابع آب تضمین شود.
۲.
نوع محصول کشاورزی:
br />مصرف آب و ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی متفاوت می باشد. ازاین رو در نظام تعرفه گذاری، توجه به نوع محصول و ارزش افزوده آن اهمیت فراوانی دارد. افزایش تعرفه باید به شکل پلکانی و متناسب با شدت مصرف و ارزش محصول تنظیم گردد تا کشاورزان بسمت تولید محصولات با بازدهی و مصرف بهینه ترغیب شوند.
۳.
مدل تعرفه پلکانی و تشویق به بهره وری:
br />اجرای مدل تعرفه های پلکانی که بر مبنای حجم مصرف آب افزایش خواهد یافت، یکی از روش های مؤثر در مدیریت مصرف است. این مدل مصرف کنندگان کم مصرف را تشویق می کند و با پشتیبانی از کشاورزانی که از تکنولوژی های جدید آبیاری مانند آبیاری قطره ای استفاده می نمایند، بهره وری آب را زیاد می کند و از هدررفت منابع جلوگیری می کند.
۴.
نوع منبع آب:
br />تعیین تعرفه باید با درنظر گرفتن نوع منبع آب سطحی یا زیرزمینی صورت گیرد، چونکه هزینه ها و اثرات زیست محیطی این منابع متفاوت می باشد و باید در قیمت گذاری لحاظ گردد تا مصرف پایدار و محافظت از منابع تضمین شود.
۵.
تأثیر تغییرات اقلیمی و ناپایداری منابع آب:
br />با توجه به تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آب، تعرفه گذاری باید طوری طراحی شود که منابع آب محدود با حفظ تعادل مصرف و تقاضا بهینه استفاده شوند و از بحران های آبی پیشگیری شود.
۶.
تأثیر اقتصادی بر امنیت غذایی و اشتغال:
br />حفظ امنیت غذایی و اشتغال در قسمت کشاورزی اهمیت زیادی دارد و سیاستهای تعرفه گذاری باید این ملاحظات را درنظر بگیرند. با این وجود، کاهش تعرفه ها به منظور حمایت صرف از اشتغال، در صورتیکه منجر به مصرف بی رویه آب و تخریب منابع شود، می تواند به زیان بلند مدت کشاورزان و جامعه باشد. بنابراین، سیاستها باید بگونه ای طراحی شوند که ضمن حمایت هدفمند از کشاورزان، مصرف بهینه آب هم تشویق گردد و منابع آبی پایدار باقی بمانند.
۷.شفافیت و اطلاع رسانی:
اجرای موفق تعرفه ها نیازمند اطلاع رسانی شفاف و آموزش کشاورزان در رابطه با اهداف و مزایای این سیاست هاست تا پذیرش عمومی و همکاری آنها تضمین شود.
بدون افزایش تعرفه منطقی، متاسفانه اغلب کشاورزان به سادگی آب را هدر داده و زمین ها را غرقاب می کنند که این امر علاوه بر هدررفت منابع ارزشمند، می تواند به کاهش کیفیت خاک و تولید منجر شود. همچنین، باید توجه داشت که بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی آب بر صادر می شوند و این مورد اهمیت مدیریت مصرف آب را دوچندان می کند.
در نهایت، افزایش تعرفه آب کشاورزی باید با مشارکت فعال تمامی ذی نفعان و کارشناسان حوزه های آب و کشاورزی طراحی شود تا ضمن جبران هزینه ها، عدالت اجتماعی، پایداری منابع آبی و توسعه پایدار بخش کشاورزی تضمین گردد. این رویکرد علمی و جامع می تواند نگرانی های مطرح شده را کم کند و راهکار مؤثری برای مدیریت بهینه مصرف آب فراهم آورد.
کارشناس منابع آب

